Odległość sadzenia drzew od instalacji – kompendium, które uratuje Twój portfel
Interesuje Cię odległość sadzenia drzew od instalacji podziemnych?
Jako projektantka ogrodów, często dostaję pytanie: co można posadzić wzdłuż ogrodzenia, gdy blisko niego na głębokości 1 metra położona jest rura gazowa.
Rozszerzę nieco to pytanie i wyjaśnię, jakie są wytyczne dotyczące odległości sadzenia drzew i krzewów od instalacji podziemnych.
Dlaczego tak ważne jest, aby znać przebieg instalacji podziemnych w ogrodzie?
Pod powierzchnią Twojej działki kryje się prawdziwy podziemny labirynt.
Poza dżdżownicami, pędrakami, kretami i innymi żyjątkami znajduje się tam cała sieć rur i kabli.
Są to: instalacja wodna, kanalizacyjna, gazowa, elektryczna, telekomunikacyjna, system automatycznego nawadniania w ogrodzie i inne.
Są niewidoczne gołym okiem, ale trzeba na nie bardzo uważać. Jeden fałszywy ruch szpadlem albo korzeń, który po latach rozsadzi instalację i czeka Cię naprawa kosztująca tysiące złotych.
W dokumentacji projektowej przebiegu tych instalacji znajdziesz różne zapisy i wytyczne, dotyczące pasa terenu znajdującego się nad przewodami/liniami. Przepisy te mogą Cię ograniczać w niektórych kwestiach, np. co do możliwości postawienia budynków czy sadzenia drzew w ich pobliżu.
Jeśli będą tam podane konkretne odległości – to super, wystarczy, że się do nich zastosujesz. Problem pojawi się wtedy, gdy takich wytycznych lub takiej dokumentacji nie posiadasz i czujesz paraliż decyzyjny
Spokojnie, od tego masz mnie. Zaraz Ci wyjaśnię, jak sobie z tym poradzić.
Nie sadź drzew i krzewów na kablu, rurze, czy innym przewodzie
To najważniejsza zasada.
Miejsce znajdujące się bezpośrednio nad nitką instalacji powinno być wolne od drzew i krzewów o silnym systemie korzeniowym, który może zagrozić ciągłości tej instalacji.
Zapomnij o obrazkach z Instagrama czy nierealnych fejkach generowanych przez AI, gdzie wielkie drzewa rosną tuż przy skrzynkach technicznych.
W naturze korzenie potrafią podważyć gruby asfalt, więc plastikowa czy miedziana rura nie będzie dla nich żadną przeszkodą.
Typ systemu korzeniowego drzewa – czy warto się nim kierować?
Najpierw musisz dowiedzieć się, jaki system korzeniowy mają drzewa, które chcesz posadzić w pobliżu podziemnych instalacji.
Znając kształt, kierunek wzrostu i rozkład grubych korzeni możesz przewidzieć, czy wpłyną one na instalację, czy nie.
Niestety, możesz się pomylić.
Typ systemu korzeniowego zależy nie tylko od wieku i cech gatunkowych drzewa, ale także od właściwości gleby, na której drzewo rośnie.
Na glebach suchych, ubogich i przepuszczalnych drzewa zwykle wytwarzają korzenie rozrastające się szerzej i głębiej, niż na glebach wilgotnych i żyznych.
Natomiast gatunki wytwarzające głęboki system korzeniowy – np. sosna czy dąb – posadzone na glebach podmokłych lub płytkich, wytworzą poziomy system korzeniowy (taki jak ma np. świerk).
Forma systemu korzeniowego jest – w pewnym stopniu – wskaźnikiem przystosowania się rośliny do warunków środowiska, w którym żyje.
Ciekawostka:
System korzeniowy środkowoeuropejskich drzew i krzewów leśnych znajdziesz w Atlasie korzeni. Zajrzyj… możesz się zdziwić 🙂
Warto pamiętać, że drzewa o rozłożystej koronie, które rosną na otwartej przestrzeni, mają znacznie większą masę korzeniową niż drzewa rosnące w zwarciu (np. w żywopłocie) i mające przez to koronę słabiej rozwiniętą.
W dużym uproszczeniu można przyjąć, że szerokość bryły korzeniowej odpowiada szerokości korony.
Właśnie dlatego formowane, gęste żywopłoty (np. z grabu czy modrzewia) możesz posadzić bliżej instalacji czy podmurówki, bo ich system korzeniowy jest sztucznie ograniczany przez cięcie korony. Jednak posadzenie tego samego grabu jako wolnostojącego, wielkiego solitera tuż przy rurze będzie już ogromnym ryzykiem.
Ciekawostka:
Zależność pomiędzy powierzchnią systemu korzeniowego a powierzchnią rzutu poziomego korony jest też wykorzystywana w hodowli drzewek bonsai.
Przycinanie korzeni powoduje, że drzewa, które w naturze osiągnęłyby znaczne rozmiary – udaje się utrzymać w formie miniaturowej roślinki.
Co na to prawo? Przepisy dotyczące instalacji gazowej i sadzenia drzew
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie:
W strefach kontrolowanych gazociągów nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew.
Podane tu średnice dotyczą bardzo grubych rur, wytrzymujących wysokie ciśnienie (główne linie).
Linie doprowadzające gaz do odbiorców mają mniejszą średnicę.
Musisz dowiedzieć się, jakie jest maksymalne ciśnienie robocze w rurze, przy której chcesz coś posadzić.
Od tego zależy szerokość strefy kontrolowanej (gdyby się coś działo, to w tej strefie pracownicy gazociągu mogą rozkopać ziemię).
Do 0,5 MPa ta strefa to 1 metr, od 1 do 1,6 MPa – 2 metry.
Rura znajduje się na środku (w osi) strefy.
Co to dla Ciebie oznacza?
Zachowaj odległość 2 m od rurociągu – jeśli chcesz posadzić pojedyncze, silnie rosnące drzewo.
Jeśli zamierzasz sadzić drzewa szczepione i o niezbyt silnym wzroście lub będą one rosły w zagęszczeniu (np. na rabacie z krzewami) albo zamierzasz sadzić je gęsto, w formie żywopłotu – odległość ta może być mniejsza.
W rozporządzeniu nie ma mowy o krzewach. Widocznie ustawodawca uznał, że nie będą one wywierały wpływu na instalację. Nie musisz więc specjalnie pilnować odległości ich sadzenia od rur.
Weź jednak pod uwagę, że w razie awarii w strefie kontrolowanej mogą odbywać się prace konserwatorskie i naprawcze.
A co za tym idzie – nie sadź tam roślin „cennych”, które źle zniosą ewentualne wykopywanie/przesadzanie.
Jaka jest odległość sadzenia drzew od instalacji wodnej, kanalizacyjnej i elektycznej?
Twarde przepisy prawne, dla terenów prywatnych, w przypadku instalacji innych niż gazowa… po prostu nie istnieją.
Pozostaje tylko logika, pragmatyzm i doświadczenie projektanta.
Dobrą praktyką jest kierowanie się zaleceniami takimi jak: dopuszczalne minimalne odległości sadzenia drzew i krzewów od różnych obiektów i urządzeń w terenie.
Przyjmuje się w nich, że:
minimalna odległości drzew od sieci infrastruktury (takiej jak oś wodociągu, kanalizacja czy kabel energetyczny) powinna wynosić minimum 2 m.
Szczególnie trzeba uważać na szybko rosnące drzewa, które w ciągu kilkunastu lat mogą osiągnąć nawet 20 m wysokości. Są to np. brzozy, modrzewie, topole, orzechy włoskie.
Na co uważać przy sadzeniu krzewów blisko instalacji podziemnych?
Zalecenia dotyczące krzewów wskazują minimalną odległość sadzenia roślin od rur i przewodów. Jest ona taka sama (lub zbliżona) jak odległość sadzenia drzew.
Nie dajmy się jednak zwariować…
Moim zdaniem w ogrodach przydomowych – to lekka przesada.
Nawet u dużych krzewów system korzeniowy jest zwykle płytki i płaski – tym samym nie jest zbyt inwazyjny i nie powinien stanowić żadnego problemu.
Odległość 1 m od rur i kabli dla krzewów wydaje się być wystarczająca.
Mam jeszcze jedno spostrzeżenie, dotyczące występującej w niektórych ogrodach instalacji rozsączającej wodę z rynien.
Sadzenie roślin w pobliżu miejsc, gdzie został położony drenaż, może powodować jego zatykanie.
Zwłaszcza korzenie wierzby i topoli lubią wrastać w sączki.
Podobne zjawisko można czasem zaobserwować w przypadku linii kroplujących (systemu nawadniającego rabaty). Korzenie roślin, szukając wody, potrafią zatykać kroplowniki.
Jak prawidłowo rozłożyć linie kroplujące, pokazuję w kursie: “Podlewanie kropelkowe DIY” https://szkolenia.krzakowisko.pl/product/podlewanie-kropelkowe/
Zaprojektuj swój wyjątkowy ogród bez kosztownych błędów
Zauważyłaś, jak skomplikowane potrafi być zwykłe posadzenie drzewa przy ogrodzeniu? A to zaledwie jedna rura i jeden zakątek Twojej działki.
Jeśli chcesz na spokojnie zacząć układać ten chaos w głowie – zacznijmy od małego kroku.
Dołącz do mojego newslettera o projektowaniu ogrodów. Zyskaj solidną dawką praktycznych wskazówek, które pozwolą Ci uniknąć ogrodowych wpadek i zacząć planować przestrzeń z pełną pewnością siebie.
Natomiast dla osób, które szukają kompleksowego wsparcia, nielimitowanych audytów wideo swoich pomysłów oraz opieki projektantki na każdym etapie, stworzyłam Zieloną PACZKĘ – mój najbardziej zaawansowany program pomocy w projektowaniu roślin w ogrodzie.
Co zyskujesz w Zielonej PACZCE?
- Komplet 6 moich flagowych kursów (w tym Rabata na długie lata oraz Kurs doboru roślin) – wiedza podana prostym językiem, jasna jak składanie mebli z IKEI.
- Moje „oko projektanta” na wyciągnięcie ręki: dwa razy w miesiącu spotykamy się na dyżurach konsultacyjnych.
- Absolutny hit: NIELIMITOWANE AUDYTY. Przesyłasz mi swój szkic rabaty, a ja sprawdzam odległości, wyłapuję błędy instalacyjne i mówię wprost: „Tak, to ma sens, możesz śmiało sadzić” lub „Uwaga na rurę, przesuńmy to”.
Zaprojektuj swoje rabaty „raz a dobrze”, zyskaj święty spokój i usiądź wreszcie na tarasie z kawą, czując czystą dumę ze swojej oazy.
Zobacz także:
Jeśli interesuje Cię, gdzie posadzić drzewa na podwórku, to więcej wskazówek znajdziesz we wpisie o rozmieszczeniu drzew w ogrodzie.
